Devletlerin yaşamı bireylerin yaşamından farklıdır. Bu farkın en belirginözelliklerinden biri zamandır; çünkü devletler bireylerden çok dahauzun yaşarlar. Bu nedenle de, devletler kararlarını bireylerden dahafarklı zaman dilimleri içinde düşünmek durumundadırlar. Dış politikada buunsuru en iyi anlatan kavram “grand strateji”dir. “Büyük strateji” olarak daadlandırabileceğimiz bu kavram, devletler için kısa vadenin 30 yıl, orta vadenin 30-50 yıl ve uzun vadenin 50-100 yıl gibi olması gerektiğini anlatır. Diğerbir ifadeyle devletler, bireyler gibi birkaç yıllık zaman dilimlerinde değil, 50-100 yıl gibi uzun zaman dilimlerini gözeterek dış politikada karar verir ve bukararları uygulamaya çalışırlar.Ders kitaplarından da hatırlayacağımız üzere; ABD’nin uyguladığı “Batıyarımkürede hâkimiyet” olarak özetleyebileceğimiz “Monroe Doktrini”, Rusya’nın “sıcak denizlere inme” politikası, Almanya’nın gücünü dengeleme amacını güden Fransa-Rusya iş birliği, Orta Avrupa’da sıkışmışlığını aşmak içinAlmanya’nın izlediği politikalar birer grand strateji örneğidir. Tabii ki devletler kısa vade açısından da çeşitli kararlar alırlar, hatta ortaya çıkabilecek krizlere göre bazı günlük kararlar almak zorundadırlar. Ancak bu durum, devletlerin aslında orta-uzun vade amaçları gerçekleştirmeye çalıştığı ve ortaya çıkabilecek krizler için politikalar ürettiği gerçeğini görmemize engel olmamalıdır.Şunu da vurgulamak gerekir ki, strateji bir istekler ve temenniler bütünüdeğildir. Diğer bir ifadeyle, özellikle dış politikada strateji ile hayalperestlikarasında çok ciddi bir fark vardır. Herhangi bir konuda ve özellikle dış politikada uzun vade için strateji belirleyip uygulamak, öncelikle amaçlar ile araçlararasında bir uyumun kurulmasını, amaç-araç uyumunun rasyonel bir çabaylave sürekli bir güncellemeyle uygulanmasını gerektirmektedir. Bu nedenle,dikkatlice ve yakından incelendiğinde, aslında strateji olarak ilan edilen birçokpolitikanın bir strateji barındırmadığı, çünkü amaçların ve araçların somut birbiçimde ifade edilmediği veya amaç-araç arasında bir uyumun gözetilmediğiaçıkça görülebilir.