Çocuk için oyun, yaşamının çok önemli bir parçasıdır. Oyun, çocuk için hem eğlendirici hem öğretici bir uğraş hem de bir öğrenme yöntemi olarak önemlidir. Değişik yaş gruplarında çocuğun oyununu gerçekleştirirken kullandığı malzeme genel tanımlamayla oyuncak olarak ifade edilir. Oyunun zenginleştirilmesi yönünden oyuncağı son derece önemli bir rolü vardır. Bugün değişik yaşlardaki çocuklar için oyuncak hazırlayan uluslararası düzeydeki firmalar, artık oyuncağı dünya pazarlarında bir sanayi ürünü hâline getirmiştir. Ancak konuya ülkemiz açısından bakıldığında oyuncak piyasasında yurt içinde ve yurt dışında üretilmiş pek çok ürün bulunmakla birlikte, gerçek anlamda ulusal bir oyuncak sanayisinden söz etmek de pek mümkün değildir (Oktay, 1999). Oyun, okul öncesi dönemdeki çocuğun zamanının büyük bir bölümünü alan, onun yaşadığı dünya ile ilgilenmesini, yaşıtlarıyla oluşturduğu sosyal çevredeki ilişkileri ve kendi sınırlılıklarını tanımasına yardımcı olan bir faaliyet; sevinçlerini, kırıklıklarını, kendisine ve başkasına zarar vermeksizin olumlu bir şekilde ifade edebileceği yol gösterici bir uğraştır. Bu açıdan okul öncesi dönemdeki çocuğun beslenmeye, sağlıklı bakıma ve sevgiye ihtiyacı olduğu kadar oyuna da ihtiyacı vardır. Oyun, bu yaş çocuğunun zamanının büyük bir kısmını dolduran temel bir etkinlik olmakla birlikte iki ayrı işlevi de yerine getirir. Bunlardan biri, toplumsallaşma; diğeri, kişilik gelişimidir. Birbirinden ayrılması son derece güç bu iki işte çocuğun gelişiminde vazgeçilmez iki temel öge, oyun ve oyuncaktır. Oyuncak, çocukların çevrelerini yani dış dünyayı ve insanlar arası ilişkileri mümkün olduğu kadar mantıklı bir şekilde anlama, kavrama ve yorumlamalarına yardımcı olan bir eğitim aracı şeklinde tarif edilebilir. Oyuncak, çocuğun bulunduğu yaşa, cinsiyete, çevreye ve aileye göre büyük bir çeşitlilik gösterir. Bazen bir taş parçası bazen bir sopa, kullanılmayan mutfak eşyası, bir bez bebek ya da tahta parçaları, çocuğun oyununu zenginleştirmek için kullandığı materyaller arasında yer alır. v Geçmişi neredeyse insanlık tarihi kadar eski olan oyuncağın yapımında bugün kullanılan malzemeler çok değişiklik göstermekle beraber su, kâğıt, kil, metal, kumaş ve ahşap gibi doğal malzemeler günümüzde de eğitim yönünden hâlâ değerini korumaktadır. Üretim avantajları, seri üretimdeki hızı, kullanışlılığı ile üreticilerin ilgisini çeken diğer bir malzeme de plastiktir. Bu amaçla çalışmamızda erken çocukluk döneminde oyun ihtiyacı oyunun gelişimi ve oyunda kullanılan eğitsel materyaller ve bu materyallerin özellikleri yanında çocukların gelişimi için doğru materyalin de tercih edilmesi önemli bir konu olduğu için çalışmamızın genel çerçevesini oluşturmuştur. Çalışmamızda fikirlerinden ve engin bilgisinden yararlandığımız, bizi yetiştiren çok değerli hocamız Prof. Dr. Ayla OKTAY’a sonsuz teşekkürlerimizi sunarız. 2