Ülkemizde Analitik Kimya ders kitabı olarak dünyanın birçok yerinde kullanılan ve bir klasik haline gelmiş bazı kitapların çevirileri ile öğretim üyelerimizin yazdıkları kitaplar kullanılmaktadır. Gerek çeviri gerekse yazar kitapları içeriğinde Analitik Kimyanın temelleri, günümüzdeki yeri ile klasik ve aletli tekniklere kapsamlı olarak yer verilmektedir. Analitik Kimya disiplini dediğimiz bu konulara Fen veya Fen Edebiyat Fakültelerinin Kimya Bölümleri ile Eğitim Fakültelerinin Kimya Öğretmenliği programlarında okutulan Analitik Kimya I, Analitik Kimya II, Aletli (Enstrümental) Analiz I ve Aletli Analiz II dersleri ile bunların laboratuarlarında, bölümlere göre değişmekle birlikte toplamda haftada 20 saatten fazla süre ayrılmıştır. Diğer taraftan Analitik Kimyanın bu konuları Eğitim Fakültelerinin Fen Bilgisi Öğretmenliği programı ders planında haftada 4 saatlik Kimya 3 adı altında verilmesi gerekmektedir. İçeriği YÖK tarafından ana başlıklarla belirlenmiş olsa da bu kadar az bir sürede böylesine kapsamlı Analitik Kimya disiplinini vermek durumunda kalan bir öğretim üyesi “nereden başlasam, nasıl anlatsam da yetiştirsem” endişesi yaşamaktadır. Bu nedenle Eğitim Fakültelerinin Fen Bilgisi Öğretmenliği Kimya 3 dersine özel bir Analitik Kimya kitabına ihtiyaç vardır ve bu doğrultuda yazılmış sınırlı sayıda kitap bulunaktadır. Buradan hareketle var olan kitaplara bir alternatif olarak Kimya 3 adı altında bir Analitik Kimya kitabının yazılması düşüncesi oluşmuştur. Bir kimya kitabı sadece bilgileri organize bir şekilde sunmanın yanında, kimyanın doğası gereği bazı noktalara da dikkat etmelidir. Kimya eğitimi alanındaki çalışmalarla ortaya konulan kimyanın öğrenilmesindeki sorunlara yardımcı olunması ve bu sorunların giderilmesi için kimya öğretiminde dikkat edilmesi gereken noktaların neler olduğu tıpkı Kimya 1 ve Kimya 2 kitaplarında olduğu gibi bu kitapta da dikkate alınmaya çalışılmıştır. Yanlış kavramalar ve ön düzenleyiciler kullanımına yer verilerek, öğrencilerin kitabı kullanırken öğrenmelerine daha fazla katkı sağlanması hedeflenmiştir. Kitap bir taraftan yanlış kavrama uyarılarını sunarak ders çalışırken öğrencilerin bu noktalara dikkatlerini çekip onları düşünmeye sevk ederken, diğer taraftan kimya eğitimcisi olmayan öğretim üyelerine de ders verirken nelere dikkat etmeleri gerektiği konusunda destek sağlayacaktır. Sekiz bölümden oluşan Genel Kimya 3: Analitik Kimya kitabının bölümlerinin belirlenmesinde, öncelikle YÖK tarafından hazırlanan Fen Bilgisi Öğretmenliği programındaki Genel Kimya 3 dersi içeriği dikkate alınmıştır. Ancak bu kitabın yazımında bölümler Analitik Kimya dersi öğretiminin aşamalılık ilişkisi dikkate alınılarak uygun şekilde düzenlenmiştir. Bu sıralamada program içeriğinde yer alan bazı bölümler genişletilmiş, bazıları birleştirilmiş ve bazı yeni eklemeler yapılmıştır. Özellikle fen bilgisi öğrencilerinin ileride öğretmen olduklarında ellerinde daha kapsamlı bir kaynak kitap olması açısından bu husus son derece önemlidir. Genel Kimya 3: Analitik Kimya kitabının “Analitik Kimyaya Giriş” başlıklı ilk bölümünde, öğrenciye öncelikle analitik kimyanın günümüzdeki yeri ve önemi kavratılmaya çalışılarak analitik tekniklere genel bir bakış kazandırılması hedeflenmiştir. Kimyasal bir analizdeki temel adımlar, teknik terimler, hatalar ve kaynakları açıklandıktan sonra temel istatistik testlerinin ne zaman ve nasıl kullanacağı gösterilmiştir. Çözelti konusunun ele alındığı ikinci bölümde, çözelti bileşenleri tanıtıldıktan sonra derişim ve yoğunluk kavramları açıklanmıştır. Öğrenciler tarafından karıştırılan bu iki kavram özel olarak ele alınmış ve öğrencilere kavramları birbirinden ayırt etmeleri yönünde açıklamalarda bulunulmuştur. Çözelti hazırlanırken dikkat edilecek noktalar vurgulandıktan sonra laboratuarda çözeltinin nasıl hazırlanacağı gerçek fotoğraflarla ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir. Analitik kimya için önemli kimyasal tepkimelerin ele alındığı üçüncü bölümde önce kimyasal denge ve dengeye etki eden etmenler açıklanmış daha sonra asit baz dengeleri, kompleksleşme, redoks ve çökelme-çözünme tepkimeleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde iyonik denge ele alınmıştır. Derişim ve termodinamik denge sabitleri arasındaki fark açıklandıktan sonra iyonik türlerin kimyasal dengeye yaptığı etkinin büyüklüğü ve nicel olarak nasıl verileceği tartışılmıştır. Denge hesaplamalarının incelendiği beşinci bölümde, çözelti bileşenleri arasındaki etkileşimler ve çözünürlük incelenmiştir. Sonrasında bu bölümde metal hidroksitlerin çözünürlüğü ile iyonların çöktürülerek birbirinden ayrılması açıklanmıştır. Asitler ve bazlar başlıklı altıncı bölümde öncelikle öğrencilerin çözeltilerin hangi davranışlarına bağlı olarak asit ve baz özelliği gösterdiğini anlamaları hedeflenmiştir. pH ve pOH kavramları tanıtıldıktan sonra kuvvetli ve zayıf monoasitler ve monobazlarda, poliasitler ve bazlarda, tampon çözeltiler ve amfolitlerde pH hesaplamaları örneklerle verilmiştir. Kantitatif analiz tekniklerinden volumetrik titrimetrinin önemli konularından asit-baz titrasyonlarının ele alındığı yedinci bölümde önce hidroliz ve nötralleşme konuları açıklanmış ve bir çok örnek soru çözümü ile konu kavratılmaya çalışılmıştır. Daha sonra asit-baz titrasyonlarının teorisi örnekleri ile açıklanıp, asit-baz indikatörleri ve titrasyon sonu kavramları ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Kantitatif analiz başlıklı kitabın son bölümü olan sekizinci bölümde klasik ve aletli kantitatif analiz teknikleri incelenmiştir. Önce klasik analiz tekniklerinden volumetrik titrimetri ve gravimetri açıklanmış daha sonra aletli analiz tekniklerinden spektroskopik, elektroanalitik ve kromotografik teknikler genel olarak ele alınmıştır. Kitabın bütün bölümlerinde Genel Kimya 1 ve 2 kitaplarında olduğu gibi kimyanın günlük hayatla ilişkisine önem verilmiştir. Bu amaçla kitabın bölüm girişinde yer alan ön-düzenleyicilerin birçoğunda günlük hayattan seçilen örneklere yer verilmiştir. Kimya programlarında haftada 20 saat civarındaki bir sürede ve dört dönem boyunca verilen bir dersi haftada 4 saat ve bir dönem boyunca okutulacak şekilde bir kitaba sığdırma işi oldukça zor bir iştir. Bu kitapta bu işi yapmak ve ortaya kapsamın daraltıldığı ancak önemli bilgilerin atlanmadığı bir kitap çıkarmak adına yazarlar özveri ile çalışmıştır. Öncelikle hepsine verdikleri destek ve özenli çalışmaları için teşekkür etmek istiyorum. Bu konuda bizi destekleyen ve kitabın dizgi ve düzenlenmesinde özenle çalışan ANI yayın evine teşekkürlerimi sunarım. Çizimler konusunda çok büyük zaman ve emek harcayan araştırma görevlisi Fahrettin Filiz ile fotoğrafların çekilmesinde yardımcı olan araştırma görevlisi Ayşe Zeynep Şen’e teşekkür ederim. Öncelikle KİMYA 3 kitabının 1. baskısı için yapıcı görüşlerini bizlerle paylaşan ve derslerinde kitabımıza kaynak kitap olarak yer veren tüm değerli meslektaşlarımıza teşekkür ederim. Ayrıca bize dönüş yaparak bu baskımızın niteliğini arttırmamıza katkı sağlayan olan sevgili meslektaşlarımıza ve öğrencilerimize teşekkür ederken, Genel Kimya 3 kitabımızın yenilenen bu 2. baskısının tüm öğrencilerimize ve meslektaşlarımıza yararlı olması di