Kalıtım bilimi genetik, son yarım yüzyıl içinde en hızlı gelişen bilim dallarından biri olma özelliğini göstererek bilim dünyasına büyük yenilikler getirmiştir. Özellikle moleküler genetik alanındaki gelişmeler, moleküler biyoteknoloji bilim dalının doğmasına neden olmuş ve bu bilim dalı ile birlikte mikrobiyoloji, tarım ve sağlık bilimlerinde gittikçe artan bir şekilde çok önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Bu süreç büyük bir hızla devam etmektedir. Genetik birçok bilim dalının temelini oluşturur. Biyoloji, tarım, tıp, gıda teknolojisi gibi birçok bilim dallarındaki meslek eğitiminin en önemli temel taşı konumundadır. Modern fizyoloji, biyoloji, bitki ıslahı, hayvan ıslahı, biyoteknoloji, doku kültürü, sitogenetik, moleküler biyoteknoloji, genetik mühendislik gibi birçok dersin anlaşılabilmesi için iyi bir genetik bilgisi şarttır. Bu kitabın büyük bir bölümünde klasik genetik, moleküler genetik ve sitogenetik ile ilgili bilgiler birbirini tamamlayacak bir bütünlük içinde bağdaştırılarak sunulmaya çalışılmıştır. Genetiğe karşı ilgi günümüzde sosyal kesimlere kadar yayılan bir eğilim göstermektedir. Özellikle moleküler genetik dalındaki bulguların tıp, tarım, farmakoloji ve gıda ala
nlarında kullanımı ile, genetik hastalıkların tedavisindeki ümitler, gen teknolojisinin çeşitli ürünleri ve transgenik bitkiler gibi ürünler üzerindeki haberler, günlük yaşamda en çok tartışılan konular arasına girmiştir. Bütün bu konuların temel bilgileri genetik bilim dalının içeriğinde yer almaktadır. Kalıtım bilgileri aynı zamanda, bilinçli veya rutin bir düşünce ile en çok merak ettiğimiz konuların başında yer alan “kendimizi tanıma” anlamında da bize yol gösterecek temel bilgileri içerir. Bu bilgiler aile yapımızı (soy ağacımızı) bilimsel düzeyde tanımamıza olanak verir. Bu kitap çerçevesinde çeşitli kalıtım biçimleri incelenirken, konu ile ilgili en sık görülen genetik hastalıklardan da örnekler verilerek, okuyucuya bu konularda bir fikir vermeye çalışılmıştır. Genetik olayların anlaşılması genetik mekanizmaların kavranması ile doğrudan ilgilidir. Bu nedenle genetik mekanizmaların ve sitogenetik kromozom davranışlarının, şekiller, şemalar ve resimlerle aydınlatılmasına özen gösterilmiştir. Kitapta genetiğin konuları, tarihsel gelişim süreci içinde değil, konuların anlaşılma bütünlüğü dikkate alınarak sıralanmıştır. Örneğin kalıtım materyali ve gen yapısı tanıtıldıktan sonra Mendel kalıtımı anlatılmıştır. Bu kitabın amacı, ziraat, biyoloji, tıp ve veteriner öğrencilerine yukarıda değinilen birçok derste başarı için gerekli olan temel genetik bilgileri kazandırmaktır. Çeşitli bölümlerde, giriş kısımları mümkün olduğu kadar kısa tutulmuştur. Birçok genetik deneylerin tarihsel gelişimi, ayrıntıları üzerinde durulmamış ve böylece okuyucuyu yorup konuların özünün anlaşılmasını engelleyecek bir stilden kaçınılmaya çalışılmıştır. Konuların özünün kavranmasına birinci planda önem verilmiştir. Bu nedenle kitabın kapsamının sınırlı tutulmasına özen gösterilmiştir. Kitap bu özelliği ile aynı zamanda genetik konular üzerinde bilgi edinmek isteyen sosyal kesimlere de hitap ederek onlara komprime bilgiler sunacak niteliktedir. Terminoloji kullanımı bakımından, bilim dili olan Latince terminolojiye sadık kalınmış ve gerekli görülen açıklamalar yapılmıştır. Diğer taraftan özellikle moleküler genetik konularında Latince yanında, dünya literatüründe kabul gören İngilizce terminoloji (örneğin transcription) direkt olarak, Türkçe’ye adapte edilerek (transkripsiyon) veya parantez içinde dikkate alınmıştır. Böylelikle aynı zamanda yabancı dilde yayınlanan eserlerin de okunup anlaşılmasında kolaylık sağlanacağı düşünülmüştür. Bu kitabın hazırlanmasına üzerinde çalıştığımız genetik araştırmalar kadar, öğrencilerimize verdiğimiz dersler de temel oluşturmuştur. Genetik dersine gösterdikleri ilgi ile bizi motive ettikleri için sevgili öğrencilerimize teşekkür eder, kitabın yazımı sürecinde bize büyük bir özveriyle katlanan ve bizi yüreklendiren ailelerimize sevgi ve şükranlarımızı sunarız.