Asıl adı Mustafa Memduh olan Memduh Şevket, bir süre Edirne Rüştiyesine devam ettiyse de ayrılmak zorunda kaldı. Doktor olmak istiyordu ancak savaşlar ve ailesinin geçirdiği çalkantılar sebebiyle öğrenim göremedi; kendi deyimiyle ilk mektep de dâhil hiçbir okuldan mezun olmamış, tam manasıyla bir alaylı olarak yetişmiştir. Fransızca, Rusça ve Farsça öğrenen Memduh Şevket, 1906’da İttihat ve Terakki Cemiyetine üye oldu. Başlangıçta ücretli bir çalışan olarak cemiyette yer alırken sonradan İttihatçılığı benimsedi. Cemiyet içinde teşekkül eden “mesleki temsilciler” grubunda Kara Kemal ve Ali İhsan (İloğlu) ile birlikte yer aldı. Esnaf Odaları Mümessilliği, Anadolu Vilayetleri Müfettişliği gibi görevler üstlendi, müfettişlik görevi sayesinde Anadolu’yu gezme, Anadolu insanını tanıma fırsatı buldu. Günümüzde yazar kimliğiyle bilinen Memduh Şevket, yaşadığı dönemde daha çok siyasi kimliğiyle tanındı. Millî Mücadele yıllarında Ankara’ya geçip Mustafa Kemal’in yanında bulunan Memduh Şevket, bir süre Galatasaray ve Kabataş liselerinde tarih ve coğrafya öğretmenliği yaptı. Yazarlığı İkinci Meşrutiyet yıllarında başka bir ifadeyle Edebiyat-ı Cedide döneminde başladı. İlk hikâyesi 1908’de Tanin gazetesinde yayımlanan Memduh Şevket, TBMM’nin kurulmasıyla Anadolu’ya geçti. 15 Aralık 1924 ile 1 Eylül 1925 arasında otuz sekiz sayı yayımlanıp Takrir-i Sükûn Kanunu ile kapatılan Meslek gazetesinde hikâyeleri, Miras romanı ve karikatürleri yayımlandı. Sanatçı kişiliğini ortaya koyduğu bu dönemde karikatürleri sebebiyle takibata da uğradı. ”Sanat yolunda acelesi, ün kazanmak için telaşı olmayan” yazar Ömer Seyfettin ile birlikte gerçekçi ve halkçı çizginin öncüleri arasında gösterildi. Fikir hayatında ve eserlerinde halkçılığın önemli bir yer tuttuğu Memduh Şevket, Soyadı Kanunu çıkınca İsmet İnönü’nün önerisi ile Esendal soyadını aldı. Cumhuriyet Halk Fırkası iktidarına ters düşen görüşlerinden dolayı zaman zaman elçilik göreviyle yurt dışına gönderildi. Elazığ ve Bilecik milletvekilliği, Cumhuriyet Halk Partisi genel sekreterliği yaptı. Yazdıklarının çok azını yayımlamaya değer gören Memduh Şevket Esendal, tüm yayınlarında ya adının baş harflerini (M.Ş., M.Ş.E.) ya da Mustafa Memduh, Mustafa Yalınkat, M. Oğulcuk, İsteme noğlu gibi sayıları 12’yi bulan müstearlar kullandı. Gazete ve dergilerden gelen hikâye isteklerini geri çevirmeyen Esendal’ın, Çığır, Meslek, Vakit, Ulus gazeteleriyle Halka Doğru, Ülkü, İstanbul Kültür, Pazar Postası, Seçilmiş Hikâyeler, Hayat, Hisar, Türk Dili gibi dergilerde yüzlerce hikâyesi yayımlandı. İlk romanı Ayaşlı ile Kiracıları 1934’te tefrika edilen Esendal’ın dergi ve gazetelerde yayımladığı Çehov tarzı hikâyelere bakılırsa 1920’li ve 1940’lı yıllar en verimli dönemiydi. Özellikle 1948-49 yıllarında Ulus gazetesinin Pazar ekinde yayımlananlarla şöhreti haklı 8SUNUŞ olarak arttı. Çünkü Esendal Tahir Alangu’nun deyimiyle “dilindeki duruluk, yerli anlatım düzeni, getirdiği tiplerle” bir öncülük hareketi başlattı. 1946’da Hikâyeler/ Birinci Kitap, Hikâyeler İkinci Kitap adlarıyla iki hikâye kitabı da yayımladı. Ancak yıllar sonra bu iki kitaptaki hikâyelere daha önce dergi ve gazetelerde yayımlanan ama kitaplarına girmemiş hikâyeler de eklenerek yeni kitapları basıldı.