Elinizdeki eser, 1995-2000 yılları arasında hazırlanan bir doktora tezidir. Her çalışmanın yapıldığı zamana ait bir ruhu ve özelliği vardır. Bu sebeple, bu çalışmayı o dönemin içinde şekillendiği haliyle sunuyoruz. Bilgiler, bakış açıları ve kaynaklar sürekli değişmektedir. İçerikte bir değişikliğe gidilmemiştir. Eser, akademik anlamda lisansüstü tezi olarak “İslam Ahlak Felsefesi” başlığı vurgusuyla Türkçe’de bir ilk olup okuyucuyu yirmi yıl önceki İslam Ahlak Felsefesi Literatürü ve tartışmaları ile buluşturacak, onlara bugün geldiğimiz noktada ulaşılan birikimle karşılaştırma imkânı sunacaktır. İslam Ahlak Felsefesi, din, ahlak ve felsefe gibi üç temel disiplinin bir araya geldiği bir oluşumdur. Bu isimlendirme, onun tek başına ne dini ve ne de tek başına felsefi bir sitem olduğunu ifade eder. İslam Ahlakı ifadesi, Kur’an ekseninde bir dini ahlak anlayışını vurgularken, İslam Ahlak Felsefesi, dini ahlakın üzerine İslam düşüncesinin ürünleri olan Kelâm, Tasavvuf, Fıkıh ve İslam felsefesinin tüm birikimlerini de kapsayan bir bütünlüğü ve anlayışı ifade etmektedir. İslam Ahlak Felsefesi, kökleri çok çeşitli ilimlerle ilişkide olan, İslam düşüncesinin ortak bir ürünüdür. İslam Ahlak Felsefesinin tanımını ortaya koymaya çalışırken ifade etmemiz gerekir ki, bu tanım, matematiksel bir formül olarak bir çırpıda ifade edilmenin ötesinde ancak tümevarımsal biryaklaşımla, parçaların doldurduğu bütünde görülüp anlaşılabilecek bir mahiyete sahiptir. Bu konuda tanım, en başta ifade edilmenin ötesinde tüm taşlar yerine oturduktan sonra ancak ifade edilmeye başlanabilecek bir karakter taşımaktadır. Tanımının yapılmasını kapsamının genişliği zorlaştırmaktadır. Bununla birlikte İslam Ahlak Felsefesi denilince; Ahlak felsefesinin problemlerine İslami düşüncesinin akli ve nakli verileriyle bakan, sorun lara bu ilkeler ışığında çözümler üreten bir değerler sistemi ve hayat felsefesi anlaşılabilir. İnsanın ahlaklı olması bu açıdan bakıldığında doğasıyla ve yaratılışıyla uyum içinde olması demektir. Yalan söylemek, ahlaki olamayan bir tutumdur dediğimizde bunun açılımı aslında, yalan söylemek, doğamıza ve yaratılışımıza uygun olmayan bir tutumdur anlamını içermektedir. İslam Ahlak Felsefesi, bu yönüyle insanı, doğal ve özsel olan çizgisiyle değerlendirmeye çalışan bir sistemdir. Ahlaki sorunlara felsefi bakış açısıdır. Bu bakış açısı sadece felsefeden yararlanmakla kalmaz. İslam Ahlak Felsefesinin içerik zenginliği kaynaklarının çeşitliliğiyle orantılıdır. Bu sitemin iç/yerli ve dış/yabancı kaynakları bulunmaktadır. 2000 yılında tamamladığımız İslam Ahlak Felsefesinde Bilgi ve Hürriyet adını taşıyan çalışmamız, giriş ve üç bölümdür. Giriş bölümünde, Ahlak Felsefesinde, İslam Ahlak Felsefesi’nin yeri, kaynakları ve özelliklerini ele almaya çalıştık. Çalışmamızın birinci bölümünde, Bilgi ve Ahlak ilişkisini gerek kaynak gerekse fayda açısından tetkike yöneldik. Bu konuda,İslam düşüncesinin kelâm, tasavvuf ve felsefe sahalarına ahlak ilmi açısından değindik. İkinci bölümde ise Bilgi ve Erdem başlığı altında erdemleri, bilginin kaynağı ve faydası noktasından değerlendirmeye tâbi tutarken yine bu bölümde bilgi ışığında mutluluk meselesine de bakış açımızı yönelttik. Çalışmamızın sonuncu bölümü olan üçüncü bölümde İslam Ahlak Felsefesinde Hürriyet konusunu inceledik. Bu incelememizde bilgi ışığında, sorumluluğu ve hürriyet anlayışlarını ahlak penceresinden değerlendirmeye çalıştık. Sonuç başlığı altında, çalışmadaki bulgular ve varılan sonuçlar belirtilmektedir. Kısaca belirtmek gerekirse, bu inceleme bilgi ve hürriyeti, hem maddî hem de manevî boyutlarıyla sergilemeye çalıştığı ölçüde, hem vasıta hem de gaye olmaları cihetiyle de ortaya koymayı hedeflemektedir.Öncelikle öğrenimlerim süresince bana yol gösteren, Prof. Dr. Hayrani Altıntaş ve Prof. Dr. Mehmet Bayrakdar Hocalarıma, doktora tez jürimde bulunan ve eleştirileriyle katkıda bulunan Prof. Dr. Kenan Gürsoy, Prof. Dr. Murtaza Korlaelçi ve Prof. Dr. Ethem Cebecioğlu Hocalarıma şükranlarımı arz etmek isterim. Bu eseri dipnot ve kaynakça açısından gözden geçiren Mehmet Deri’ye teşekkür ederim. Her çalışmamda olduğu gibi bu çalışmamın da okuyucuya ulaşmasını sağlayan Fecr Yayınevi’ne ve özverili tüm çalışanlarına, özellikle Tevfik Aksoy kardeşim ile değerli editörümüz Hüseyin Nazlıaydın’a daim destekleri için müteşekkirim. Müfit Selim SARUHAN Ankara 2024 .