Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla… Yalnız kendisine kulluk etmemiz için bizi yaratan ve kulluğunun gerekliliklerini yerine getirebilmemiz için bizi başıboş bırakmayıp yaşamımız boyunca uymamız gereken hükümleri bizlere bildirerek lütufta bulunan Allah’a hamdolsun. Kulluk bilincimizi sağlamlaştırmak için İslâm’ın hükümlerini uygulayarak bizlere öğreten Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e ve onun âline ve yolumuzu aydınlatan ashâbına sonsuz salât ve selâm olsun. Temel kaynakları vahye dayanan İslam Hukuku, fakîhlerin kazaî ve çoğunlukla da ilmî ictihadlarıyla gelişim göstermiştir. Şer‘î hükümden yoksun hiçbir hâdisenin bulunmaması prensibinden hareket eden fakîhler, yalnızca vakıayla yetinmemiş gerçekleşmesini mümkün gördükleri meseleler üretmişlerdir. Farazî fıkıh olarak bilinen bu ameliye İslam Hukukunun gelişimi açısından kilit role sahip olmuştur. Nitekim fakîhlerin gayretleriyle farazî fıkıh ekseninde oluşmuş literatür, adaletin temini noktasında asırlar boyunca Müslümanların hukuk ihtiyacını karşılamıştır. Böylece hukukî mekanizma dinamizm kazanarak sekteye uğramamış, hukuk-hayat ilişkisinin temelleri sağlam bir zemine oturmuştur. Ayrıca farazî fıkıh, İslam Hukukunun bir bilim olarak gelişmesine de katkı sağlamıştır. Zira aralarında irtibat kurulmamış birbirinden bağımsız bilgiler bir bilim dalının oluşumu için yeterli olmadığından dağınık haldeki bilgilerin sistematize edilmesi gerekmektedir. Bunun için de faraziyelerden yararlanılması elzemdir. Bu önemine binaen farazî fıkıh hakkında lisansüstü düzeyde bir çalışma yapılması ihtiyacı hâsıl olmuştur. Nitekim yurt dışında farazî fıkıhla ilgili birçok çalışma yapılmasına rağmen ülkemizde farazî fıkıh hak ettiği ilgiyi görmemiştir. Bu çalışmada literatürde farazî fıkıhla alakalı dağınık ve satır aralarına serpiştirilmiş halde bulunan bilgiler toplanarak farazî fıkhın teorik alt yapısı ortaya konmaya çalışılmış ve ilgili kavramlarla münasebeti incelenmiştir. Ayrıca mukayeseli bir yöntem takip edilerek Hanefî, Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezhepleri özelinde farazî fıkhın, genel fıkıh tarihindeki serüveni ele alınmıştır. Farazî fıkıh eksenli kaleme alınmış eserlerdeki bazı farazî meseleler tespit edilmiş, farazî fıkhın günümüze bakan yönleri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın, eskisiyle kıyaslanmayacak derecede hadiselerin giriftleştiği ve tıp, teknoloji, iletişim, ekonomi ve sanayi gibi alanlarda yaşanan gelişmelerin her geçen gün karşımıza çözüm bekleyen yeni problemler çıkardığı günümüzde İslâm hukukçularına katkı sağlamasını temenni ediyoruz. Bu vesileyle, konunun seçiminde ve çalışmalarımda desteklerini esirgemeyen danışman hocam Prof. Dr. Ali İhsan Pala’ya teşekkürü bir borç bilirim. Yapıcı eleştirileriyle çalışmanın son şeklini almasında önemli katkılar sağlayan Prof. Dr. Davut Yaylalı, Prof. Dr. Ruhattin Yazoğlu, Prof. Dr. Şevket Topal ve Doç. Dr. Yakup Mahmutoğlu hocalarıma ve çalışmanın tashihinde değerli vaktini ayırarak katkı sunan başta Arş. Gör. Muhammet Bağçivan olmak üzere değerli hocalarıma ve mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Ayrıca bugünlere gelmemde emekleri bulunan bütün hocalarıma, haklarını hiçbir zaman ödeyemeyeceğim anneme ve babama ve dualarını eksik etmeyen aileme minnet ve şükranlarımı sunuyorum.