Müseyyeb Gazi ismini, Gaziantep’te bulduğum bir Saltuk-nâme nüshasını okurken görmüştüm. Saltuk-nâme’de Müseyyeb Gazi’nin kahramanlıklarından uzunca bahsedilmektedir. Müseyyeb Gazi’nin de bir destanı olabileceğini düşündüm. Edebiyat tarihlerinde ve Türkiye’nin büyük kütüphanelerinde böyle bir esere rastlayamadım. Ancak umudumu yitirmedim. Alan araştırmalarım sırasında yıllarca soruşturdum. Gittiğim ilçelerin kütüphanelerinde, aradığım eserlerin başında yer almakta idi. Nihayet, Divriği Halk Kütüphanesinde böyle bir eserin varlığını tespit edince gerçekten çok sevindim. Bu kütüphanede bulunan eserin başı ve sonu da tam idi. İşte bu çalışmamız, Divriği Halk Kütüphanesinde tespit ettiğimiz esere dayanmaktadır. Türk milleti, yüzyıllarca İslamiyet’in koruyucusu ve bayraktarı olmuştur. İslamiyet’in bayrağının dalgalanması için hiçbir fedakarlıktan kaçınmamış, uğruna milyonlarca evladını şehit vermiştir. Hz. Peygamber’e saygısı ve sevgisi ise hiçbir şekilde söz ile ifade edilemez. O’nun ailesine olan sevgi ve saygısı ise asla zedelenmemiştir. Hz. Peygamber’in torunu ve Hz. Ali’nin oğlu Hz. Hüseyin’e yapılan haksızlık ve onun feci biçimde şehit edilmesi, Müslüman Türk milletinin her ferdini çok derinden yaralamıştır. Aradan 1336 yıl gibi uzun bir zaman geçmesine rağmen olayın canlılığını koruması, Türk milletinin dinine, dinî değerlerine, Peygamberine olan saygısının bir göstergesi olsa gerektir. Destanlar, bir milletin tarihindeki çok derin ve çok önemli olaylar için yazılır veya söylenir. Türk milleti varlık yokluk mücadelesi verdiği olayları destanlarına taşımıştır. Bununla birlikte mensubu bulunduğu dinin önemli kişilerini ve olay-12 • Müseyyeb Gazi Destanılarını da destanlaştırmıştır. Bunlardan biri de Müseyyeb Gazi Destanı’dır. Müseyyeb Gazi Destanı; Kerbela Olayı’ndan sonra, Türkmilletinin yapılan haksızlardan aldığı bir tür hayalî intikamdır, denilebilir. Müseyyeb Gazi Destanı’nın ne zaman kim tarafından kaleme alındığı aydınlığa kavuşturulamamıştır. Destan, 680 yılında meydana gelen Kerbela Olayı'ndan sonraki gelişmeleri konu edinmektedir. Hz. Hüseyin’in şehit edildiğinde, geride sağ kalan sayılı kişilerden olan İmam Zeynelabidin zindana atılmıştır. Demek ki Müseyyeb Gazi Destanı’ndaki olayların başlangıcı ve Müseyyeb Gazi’nin tarih sahnesine çıkışı, yaklaşık 690-695 yılları arasında olmalıdır. Müseyyeb Gazi Destanı’nın, kim tarafından kaleme alındığı net olmamakla birlikte, Battal Gazi Destanı’nı okuyan biri tarafından yazıldığı kesin gibi görünmektedir. Yazılışı 1480’de bitirilen Saltuk Gazi Destanı’nda ise Müseyyeb Gazi Destanı’ndaki olaylar kısaca özetlenmiştir. Bütün bunların yanında kullanılan söz varlığı ve dil özelliklerini de dikkate aldığımızda Müseyyeb Gazi Destanı’nın 1300-1400 yılları arasında kaleme alındığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Müseyyeb Gazi Destanı’nın müellif hattına ulaşılamamıştır. Yaptığımız çalışmalar, daha sonraki yüzyıllarda kopya edilen bir nüshasına dayanmaktadır. Müseyyeb Gazi Destanı, edebiyat tarihçilerinin gözünden kaçmış bir eserdir. Yukarıda da söylediğimiz gibi, biz bu destanın bir nüshasını, alan araştırmalarımız sırasında Divriği Halk Kütüphanesi’nde tespit etmiştik. Kütüphanede bulunan bu el yazma nüshanın yazılış tarihi belli değildir. Adı geçen eserin Kangal’da bir nüshasının daha olduğunu öğrendik. Ancak çok araştırmamıza rağmen yazmaya ulaşamadık.Eğer doğru tespit edebildiysek bu eser hakkında sadece Kutlu Özen tarafından bir bildiri sunulmuştur. Müseyyeb Gazi Destanı • 13Müseyyeb Gazi Destanı, yukarıda da belirtildiği gibi, yüzyıllarca önce kaleme alınmıştır. Zaman içerisinde kütüphanelerin tozlu rafları arasında mahsur kalmış, alfabe değişikliği ve Türkçenin doğal gelişmesinden dolayı anlaşılamaz duruma gelmiştir. Bütün bunları göz önüne alarak Müseyyeb Gazi Destanı’nı okuyucularımızın hizmetine sunmaya karar verdik. Çalışmamız Giriş, Müseyyeb Gazi Destanı’nın Türkiye Türkçesine Aktarılışı ve Özel Adlar Dizini’nden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Türk Kültüründe Destan, Müseyyeb Gazi Destanı ve Müseyyeb Gazi konularına yer verilmiştir. Müseyyeb Gazi Destanı’nın Türk destan kültüründeki yeri, yazarı ve yazılış tarihi, konusu ve özeti, şahıs kadrosu, coğrafyası, dili ve üslubu, hakkında yapılan çalışmalar ve nüshaları üzerinde durulmuştur. Müseyyeb Gazi’nin şeceresi, destanî ve tarihî kişiliği de giriş bölümünün konuları arasındadır. Çalışmamızın ikinci ve en önemli bölümü, Müseyyeb Gazi Destanı’nın Türkiye Türkçesine Aktarılışı’dır. Metin kurulurken tek nüshadan yararlanılmıştır. Aktarılma sırasında mümkün olduğu kadar metnin aslına sadık kalınmıştır. Aktarma yapılırken karşılık verilemeyen kelimeler aynen bırakılmış, manaları dipnotta gösterilmiştir. Özel Adlar Dizini bölümü, metinde geçen şahıs ve yer isimlerini kapsamaktadır. İsimlerin önünde bulunan varak ve satır numaraları hem Eski Türkiye Türkçesi hem de Türkiye Türkçesi ile verilmiş kısım için geçerlidir. Eserde geçen pek çok ismin tarihî özelliği bulunduğunu da belirtmek gerekmektedir. Bütün bunları yaparken gözden kaçmış ilmî ve teknik hatalarımızın bulunmaması elbette mümkün değildir. İçeriği çok geniş olan eser hakkında eksiklerimiz de kalmış olabilir. Hatalarımızın düzeltilmesi ve eksiklerimizin tamamlanması için konuya vakıf olanların ve okuyucularımızın tenkidine muhtaç olduğumuzu belirtir, hatalarımızın iyi niyetimize bağışlanmasını temenni ederiz.14 • Müseyyeb Gazi DestanıBu eserin tashihini çalışma arkadaşlarım Yrd. Doç. Dr Özkan Aydoğdu ve Arş. Gör. Merve Altıparmak Yılmaz yapmışlardır. Kendilerine teşekkür borçlu olduğumuzu belirtmek isteriz.