insanlığın, anlatı ile olan ilişkisi oldukça karmaşıktır. Kimi zaman insanınanlatıyı var ettiğini kimi zaman da insanın bir anlatı sonucu ortaya çıktığınıgörürüz. Bu durum, iki olgu arasında sarmal bir ilişki doğurmaktadır. Herhangi birinin yokluğunda, bir diğeri âdeta eksik kalmaktadır.Bu çalışmada edebiyat ve sinema gibi anlatının iki önemli boyutu elealınmaktadır. Söz konusu disiplinleri âdeta ayakta tutan, roman ve film türleriarasındaki ilişki seçilmiş yapıtlar üzerinden irdelenmektedir. Birer medyaolarak roman ve film arasındaki medyalararası ilişki, kendisini, en somut şekliyle uyarlamalarda göstermektedir. Herhangi bir uyarlama, basitçe kaynakmedya olarak roman ile hedef medya olarak film bileşenlerinden oluşur. Bunlar arasındaki ilişki uyarlama sürecine ve yaklaşımına bağlı olarak değişiklikgösterebilmektedir. Kaynak medyanın, postmodern olduğu durumlarda isesöz konusu ilişki karmaşık bir hâl alabilmektedir. Postmodern romanın görecekarmaşık ve dikkat gerektiren yapısının filme nasıl aktarıldığının tespiti, diğeruyarlamalara göre daha ilgi çekici olabilmektedir. Bu dürtüden hareketle Alman, Avusturya ve İsviçre edebiyatlarının seçilmiş dört postmodern romanın,uyarlamalarıyla olan medyalararası ilişkilerini sorgulanmaktadır. Her bir yapıt, medyalararasılığın farklı bir açısına dair derinlikli örnek sunmaktadır. Busayede, roman ve film düzleminde medyalararasılık kapsamlı bir çerçevedenele alınmaktadır.Üç ana bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünü kuramsal çerçeve,ikinci bölümünü uygulama alanı, son bölümünü ortak değerlendirme oluşturmaktadır. İlk bölümde, sırasıyla ve alt bölümler hâlinde roman ve postmodernroman, film ve postmodern film, medyalararasılık kuramsal bağlamda tartışılacaktır. İkinci bölümde sırasıyla ve ayrı ayrı alt bölümler hâlinde Koku, Okuyucu, Uykunun Kardeşi, Agnes roman ve filmleri postmodernizm ve medyalararasılık bağlamında irdelenecektir. Bunların yanı sıra her bir alt bölümde roman özeti, yazar hakkında bilgi, film özeti, yönetmen hakkında bilgi verilmeküzere alt başlıklar açılacaktır. Her romanın, kendi uyarlamasıyla birlikte irdelenmesinin ardından ortaya çıkabilecek muhtemel sonuçlar “Ortak Değerlendirme” bölümünde ortaya koyulacaktır. Genel olarak kuramların her bir boyutu üzerine kalabalık ve çelişkiler barındıran karmaşık bir literatür mevcutkenbunları uzun uzun tartışmak uygulamayı daraltacaktır. Dolayısıyla gerekli olanliteratürün çerçevesini çizip, çalışmanın ağırlığını uygulama alanına bırakmakdaha sağlıklı olacaktır.Dar kapsamlı taramalarla dahi birçok konuya dair geniş literatür bulmakmümkündür. Modern hayatın, araştırmacılara belirli kolaylıklar sağladığı gibi,sonu gelmeyen bir bilgi kirliliği getirdiği de görebiliriz. Bu geniş literatür içerisinde hangi yapıtların sağlıklı bilgiler sunduğunu, hangi tezlerinin çoktan yanlışlanmış olduğunu keskin bir şekilde saptamak güçtür. Literatür okumalarınınyanı sıra atıf ve alıntı konusunda da yanlışa sapmamak ve ortaya sağlıklı birürün koyabilmek adına mümkün olduğunca esas metinlere, birincil kaynaklarabaşvurulacaktır. Fakat bu kaynakların yanında her tezin tartışmaya değer olduğu düşüncesinden hareketle farklı kaynaklara da başvurulabilir. Günümüzgeniş literatür dünyası içerisinde kuşkusuz her kaynağa başvurmak güçtür veher daim eksik kalan ya da bu çalışmaya eklenebilecek kaynaklar olacaktır.Araştırma nesnesini oluşturan hem romanların hem filmlerin Almancaversiyonları esas alınacaktır. Agnes romanının Türkçeye çevrilmemiş olması,Uykunun Kardeşi ve Agnes filmlerinin Türkçe dublajının olmaması, Koku filminin çok dilli ve Okuyucu filminin İngilizce olması nedenleriyle, bir bütünlükoluşturmak ve çoğunluğa bakıldığında çeviri engelini bertaraf etmek adına,bütün yapıtların Almanca versiyonlarını ele almak daha doğru bir yaklaşımolacaktır. Bu yapıtlardan yapılmış alıntılar tarafımca Türkçeye çevrilmiştir.Buna paralel, İngilizce yazılmış kaynaklardan doğrudan alıntılar çalışmanıntamamında mevcuttur. Bu alıntıların da Türkçeye çevirileri tarafımca yapılmıştır.Özünde doktora tezi olan bu çalışma, “Postmodern Roman ve FilmdeMedyalararasılık” adıyla, 05.07.2021 tarihinde, Atatürk Üniversitesi AlmanDili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’nda sunulmuş olan tezden üretilmiştir. Çalışmanın şekillenme sürecinde, her daim yanımda olduğunu hissettiren danışmanım Ahmet Sarı’ya, yapıcı eleştirileriyle yol gösteren izleme komitesi üyeleri Cemile Akyıldız Ercan ve Ali Utku’ya teşekkür ederim. Çalışmanın sadecefiloloji alanına değil, aynı zamanda Türk literatüründeki medya çalışmalarınakatkı sağlaması umuduyla...