Şiî düşüncede tarihsel Hz. Fatıma’ya yüklenen ontolojik ve eskatolojik anlamın mahiyetinin ortaya konulması, özellikle Hz. Meryem ile kurulan analojinin çözümlenmesinde yatmaktadır. Şiî düşünce sisteminde Hz. Fatıma figürü ile tarihi verileri aşan ve vucudi (varoluşsal) olduğu kadar uhrevî boyutta aktif rol alan bir Hz. Fatıma imgesi tasavvur edilmiştir. Bu tasavvur, Şiî gelenek içinde imamet nazariyesinin kurumsallaşmasında, şefaatçilik ve arabuluculuk gibi uhrevi ya da şifa vericilik gibi dünyevi tezahürleri ile Hz. Meryem’in karizmasına oldukça benzer biçimde istihdam edilmiştir.Hz. Fatıma’nın Allah katında hüküm verici bir figür vekainatın işleyişinde bir güç olarak görülmesi, başka bir ontolojik kabul ile çok yakın bir ilişki içindedir. Bu kabul, Hakikat-i Muhammediyye, Nur-ı Muhammedi ve İnsan-ı Kamil ekseninde ifadesini bulmakta ve bu anlayış ilahi nurun seçilmişlere intikali düşüncesiyle Hz. Fatıma’yı tarih dışı bambaşka bir kişiliğe büründürmektedir. Bilahare bu durum, farklı unsurlar ve benzerliklerle daha da deruni bir yapı kazanmaktadır. Bu cümleden olarak Şiî gelenekte Hz. Fatıma ve Hıristiyanlıkta Hz. Meryem, derin bir ontoloji ve çile ortaklığında değerlendirilmekte; böylece bu analoji, çeşitli adlandırmalar, bakirelik, doğurganlık, iffet, şefaat, şifa ve bereket kaynağı olma, semavi bir varlık olarak dünyaya gelme, ilahi rızıklara muhatap olma gibi konularda kendisini göstermektedir. Nihayet Şiî düşüncede Hz. Fatıma figürü, bir taraftan ahistorik (tarih dışı) bir yapıda manevi bir güç kaynağı olarak şekillenirken, diğer taraftan Hz. Meryem tasavvurunda olduğu gibi ikonografik yapıya bürünmektedir. Böylece Hz. Fatıma, Hıristiyanlıktaki “mediatrix” kavramına yakın biçimde “hüküm ve hikmet sahibi bir şefaatçi” olarak tasavvur edilmektedir. Şifa ve bereket kaynağı olarak da görülen Hz. Fatıma, Hz. Meryem’den etkilendiği kadar, özellikle Altayistik alanda Umay Ana figüründen de etkilenmiş, bunun tabii sonucu olarak halk arasında Fatıma Ana Eli şeklinde bir ikon da tezahür etmiştir.