Tarihin, ideolojilerin sonunun ilan edildiği bir çağdan bir başka çağa girilirken insanlık çok daha eski tartışmalara yeniden dönmüş görünüyor. 20. yüzyılı bir baştan bir başa şekillendiren liberalizm, marksizm, değişik versiyonları ile birlikte sosyalizm gibi daha seküler ideolojilere, 21. yüzyıl başlarında, artık kültür ve medeniyet gibi dine daha duyarlı tartışmalar eşlikediyor. Pozitivist ve aydınlanmacı yaklaşımlarda çoktan ortaçağda kaldığı düşünülen din temelli tartışmalara geri mi dönülüyor? Öldüğü ilan edilen Tanrı yeniden mi doğuyor? Yoksa bütün bu ilanlar gerçekliği gizleyen birer screen saver’lardan mı (ekran koruyucu) ibaretti? Küreselleşme süreçleri ile birlikte ve 11 Eylül sonrasında, kültür ve medeniyet kavramları üzerinden yerel, ulusal ve küresel düzeyde yoğun tartışmaların yürütüldüğü gözlenmektedir. 19. yüzyılda Batı medeniyetinin tartışılmaz üstünlüğü yaklaşımları, yerini, 21. yüzyıla girerken, Batı’nin eşsizliği (Huntington) ya da West and the rest (Batı ve diğerleri) yaklaşımları almış görünmektedir. Bu kültürel meydan okuyuşlara karşı koyuşlar da, yine tarihte olduğu gibi, gecikmeden gelmektedir. Kimlik, kültür, medeniyet bağlamındaki bu meydan okuyuşlara, karşı koyuşlara ve süreci anlamaya yönelik analizlere birlikte yer veren çalışmalara Türkçe’mizde henüz yeterince rastlanmamaktadır. Bu derlemede küreselleşme, kültür ve medeniyet merkezli tartışmalarda literatürde en fazla öne çıkan çalışmalara yer verilmektedir. Derlemeye alınan makaleler seçilirken, sadece literatürdeki tartışmalara liderlik eden çalışmalar olmasına değil, aynı zamanda değişik boyutları ile tartışmaların genel çerçevesini çizecek makaleler de olmasına dikkat edilmiştir. Bu yönüyle bu çalışma, daha önce yine Kadim yayınları arasından çıkan ‚Küreselleşme Okumaları – Ekonomi ve Siyaset‛ isimli derlememin ikinci cildi olarak da görülebilir.