20. yüzyıla kadar binalar, yerel iklim koşulları ve yerel ham madde kaynaklarına bağlı olarak inşa edilen kompleks olmayan yapılardır. Sanayi devrimine kadar, binalar bulunduğu iklime uygun olarak ve yakın çevredeki malzeme kaynakları kullanılarak inşa edilmiştir. Örneğin İskandinav ülkelerinde evlerin çatıları otlarla kaplanarak izolasyon sağlanmıştır. Karadeniz bölgesinde ise ağacın bol olması, ahşap ev yapımına yönlendirmiştir. Mardin de ise ahşap malzeme az olmasından dolayı evlerin yapımında, taş kullanılmıştır (Bekleyen, Dalkılıç, ve Özen, 2014).Sanayileşme, teknolojinin gelişimi, şehirleşme oranının artması gibi nedenler bina yapım biçimini, kullanılan yapı malzemelerini ve çalışma hayatını değiştirmiştir. Geçmişte tarım toplumuna bağlı ekonomik düzenin gereği, insanlar zamanının çoğunu dış mekânlarda geçirmiştir. Günümüzde insanlar zamanlarının çoğunu binalarda veya kapalı alanlarda geçirmektedir. Binalarda önemli miktarlarda enerji, su ve ham madde kaynaklarını tüketilmekte ve doğaya zararlı atıklar üretilmektedir.Binaların ne kadar sürdürülebilir ve yeşil olduğunu belirlenmesi, somut ölçütlerin koyulması ve denetim açısından belirli bir değerlendirme sistemine ihtiyaç duyulmuştur. Çevreci binaların özelliklerinin ve sürdürülebilirlik düzeylerinin belirlenmesi, bu alandaki çalışmaların temelini oluşturmaktadır. Binaların ekonomik, sosyal ve çevresel zararlı etkilerinin azaltılması,sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için yeşil bina modeli geliştirilmiştir. Çeşitli ülkelerden birçok devlet ve sivil toplum kuruluşu tarafından, yeşil bina değerlendirme ve derecelendirme sistemleri geliştirilmektedir. Geliştirilen yeşil bina modelinin uygulanmasında standartlarınsağlanabilmesi ve genel geçer kabul görmesi amacıyla sertifika sistemleri oluşturulmuştur. Bu derecelendirme sistemlerinde çeşitli başlıklar altında, zorunlu veya isteğe bağlı olarak puan elde edilen sürdürülebilirlik kriterleri bulunmaktadır. Bina elde ettiği puanlara göre, binanın sürdürülebilirlik derecesi belirlenmektedir. Puan sisteminin avantajlarından biri, binaların sürdürülebilirlik çabalarını ölçülmesini ve sürdürülebilirlik seviyelerini değerlendirirken, farklı binalarınkarşılaştırılmasını kolaylaştırmaktadır.Çevre sorunlarına çözüm bulma amacıyla geliştirilen yeşil bina sertifika sistemleri ilk olarak ABD, İngiltere, Almanya’da uygulamaya konulmuştur. Yeşil bina derecelendirme araçları; 1990 yılında kullanılmaya başlamış ve günümüze kadar ki sürede yüz binlerce bina sertifika almıştır. Yaygın kullanılan uluslararası değerlendirme araçlarını karşılaştıran araştırmalara göre, bu araçların hepsinin ortak kategoriler temelinde geliştirilmiştir (Li, Chen, Wang, Xu veChen, 2017; Lee, Chau, Yik, Burnett ve Tse, 2002; Alyami, ve Rezgui, 2012; Illankoon, Tam,Le ve Shen, 2017). Sertifika sistemlerinden uluslararası alanda en çok kabul görmüş olanları ise İngiltere’de geliştirilen Building Research Establishment Environmental Assessment Method (BREEAM) ve ABD kökenli LEED (Leadership in Energy and Environmental DesignÇevre ve Enerji Tasarımında Liderlik) sertifikasıdır. Diğer ülkeler ise LEED ve BREEAM sertifika sistemlerini referans alarak, kendi özel şartlarına uyarlamışlardır. 2003 yılında “Avustralya Yeşil Bina Konseyi” tarafından BREEAM uyarlanarak “Greenstar” geliştirilmiştir(GreenStar, 2009). Gelişmiş ülkelerin bir araya gelmesi ile kurulan uluslararası kâr amacı gütmeyen bir organizasyon olan IISBE (International Initiative for Sustainable Built Environment Sürdürülebilir Yapılı Çevre için Uluslararası Girişim) tarafından geliştirilmiş olan SBTool (Sustainable Built Tool- Sürdürülebilir Bina Aracı) ve 2009’da Almanya’da geliştirilen DGNB (Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen- Alman Sürdürülebilir Bina Konseyi) takip etmiştir (ÇEDBİK, 2020). Sürdürülebilir binalar için yeni araçların geliştirilmesi, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere doğru ilerlemektedir. Gelişmekte olan ülkeler, yerel sürdürülebilirlik konularına öncelik veren ulusal değerlendirme araçları uyarlama amacıyla, uluslararası değerlendirme araçlarını bir başlangıç noktası olarak kullanmaktadırlar. Türkiye’de de ulusal yeşil bina modeli çalışmaları farklı kamu ve sivil toplum kurum ve kuruluşları tarafından başlatılmıştır. Çevre Dostu Yeşil Binalar Derneği (ÇEDBİK) tarafından konutlara yönelik uluslararası BREEAM sertifikası uyarlanarak ÇEDBİK-BEST yeşil bina sertifikası geliştirilmiştir Gelişmiş ülkelerde uygulanan yeşil bina sertifikasının, hastaneler özelinde uyarlanması ile oluşturulan, yeşil hastane sertifikaları geliştirilmiştir. Fakat Türkiye’de ulusal yeşil hastane modeli henüz oluşturulmamıştır. Türkiye'de yeşil hastane hakkında ilgili az sayıda araştırma bulunmaktadır. Yapılan çalışmaların önemli bir kısmı dünyadaki yeşil hastane çalışmalarını tanıtmakta veya var olan yeşil hastaneleri incelemektedir. Ulusal yeşil hastane modelinin oluşturulması için geniş paydaş katılımlı ve kapsamlı araştırma bulunmamaktadır. Bu kitabın amacı, Türkiye’deki hastane binalarına yönelik “ Yeşil Hastane Modelini “ oluşturabilmek için yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin sürdürülebilirlik kriterleri incelenerek; sağlık kurumlarına ve Türkiye’ye şartlarına uyumlu ulusal yeşil hastane çerçevesi oluşturmak ve kriterlerin ağırlıklarını belirlemektir. Kitabın literatür ve saha araştırması kısmında karma yöntem yaklaşımı kullanılmıştır. Derecelendirme sisteminin değerlendirme başlıkları ve alt kriterlerinin belirlenmesinde literatür taraması, uzman görüşü alınması, örnek olay ve saha incelemesi yöntemleri kullanılmıştır. Oluşturulan derecelendirme sisteminin değerlendirme başlıkları ve alt kriterlerinin önem derecelerinin belirlenmesinde ise yüzdesel ağırlık ve Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemleri birlikte uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan yöntem ve ölçek uzmanlık bilgisi gerektirdiği için örneklem yeşil bina uzmanları, sağlık kurumları idarecileri, sağlık uzmanları ve bu alanda çalışma yapan araştırmacılardan seçilmiştir. Çalışmada diğer gelişmekte olan ülkelerdeki araştırmacıların, uluslararası sertifika sistemlerinin yerel şartlara uyarlanmış modellerinin geliştirilmesinde sıklıkla kullandığı, AHS (Analitik Hiyerarşi Süreci) yöntemi kullanılmıştır. Toplanan verilerin kriter ağırlıklarının analizinde Expert Choice V11 ve Microsoft Ofis Excel paketprogramlarından yararlanılmıştır.Ulusal yeşil hastane modelinin çerçevesini ve özelliklerinin önem derecesini belirlemeyi amaçlayan bu kitap dört bölümden oluşmaktadır. Kitabın ilk bölümünde, çevre sorunları, iklim değişikliği konuları ele alınmış ve sağlık hizmetlerine etkisi incelenmiştir. Yeşil bina sertifika çeşitlerinin genel yapısı ve sertifika kuruluşlarının sağlık kurumlarına özel geliştirilen versiyonları tanıtılmıştır. Ayrıca sağlık sektörü alanında sürdürülebilirlik projeleri geliştiren uluslararası kuruluşlar tanıtılmıştır. Kitabın ikinci bölümünde, Türkiye’deki yeşil hastane/ yeşil bina gelişimi hakkındaki literatüre yer verilmiştir. Bu alandaki kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının çalışmaları özetlenmiştir. Türkiye’de bulunan yeşil hastaneler ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Yeşil hastanelerin sertifika kriterlerinin birbirinden farklılaşan veya benzeyen yönleri ve uygulamada kullanılan yöntemleri analiz edilmiştir. Bu bölümde incelenen hastanelerin sahip oldukları sertifikanın: çeşidi, başarılan kriterler ve puanlar incelenmiştir ve ekler bölümünde yer verilmiştir. Türkiye’deki yeşil hastaneler hakkında araştırma yapan çalışmalara yer verilerek bu alanda yaşanan sorunlar belirlenmiştir. Bu bölümdeki çalışmalarınamacı, oluşturulacak çerçeve modele altlık oluşturmaktır.Kitabın üçüncü bölümünde, önceki bölümlerde incelenen kaynakların analizi sonucundaYeşil Hastane modelinin çerçeve özellikleri oluşturulmuştur. Kriterler ve sürdürülebilirlik başlıkları, dünyadaki yaygın olarak kullanılan sertifika sistemlerini temel alarak, yerel ve sağlık kurumlarının özel etkenleri de dikkate alarak oluşturulmuştur. Uzman görüşleri alınarak çerçeve modeldeki ölçütler ve sürdürülebilirlik başlıkları tekrar düzenlenmiştir. Her kriter ayrı birbaşlık altında, kriterin hangi sürdürülebilirlik hedefini amaçladığı, kriterin neden önemli olduğu ve bu hedefin gerçekleştirilmesi için sertifika sistemlerinin hangi stratejileri ve standartları önerdiği açıklanmıştır. Kriter başlığının açıklama kısmının sonunda ise bu alanda yapılmış örnek çalışmalara yer verilmiştir. Krtiterlerin uygulanmasında uygulanan standartlar ve referansstandartlar araştırılmış ve EK -2 kısmında yer verilmiştirKitabın dördüncü bölümünde, araştırmanın amacı, uzman seçimi, kullanılan araştırma yöntemleri, verilerin analizi açıklanmıştır. Araştırma sonucunda çerçeve modeldeki başlıkların ve kriterlerin önem dereceleri yorumlanmıştır.Sonuç ve öneriler bölümünde, bulgular gözden geçirilmiş ve ulusal yeşil hastane modeliiçin önerilerde bulunulmuştur. Kitabın yeşil bina uzmanlarına, sağlık yöneticilerine, çevre politikalarına, ilgili alandaki öğrencilere ve akademisyenlere katkı sağlaması amaçlanmıştır.